Als de puzzel klopt

Katrijn Trimbach loopt graag rond, vooral binnen de woning en dagbesteding, waar ze op haar gemak is. Ze houdt van de afwisseling en vindt het fijn om te spelen met haar knuffels. Haar konijn is haar favoriet, deze gaat overal mee naartoe en ze aait graag met haar vingers langs zijn flaporen. Ook gaat een witbiertje er op zijn tijd wel in, heerlijk vindt ze dat. Alweer ruim twintig jaar woont Katrijn bij S&L Zorg. Binnen verschillende woningen, waarvan jarenlang op Lambertijnenhof. Maar nu woont ze alweer een hele tijd op Sterrebos. Ze heeft zich enorm ontwikkeld. Door logische aanpassingen in haar leven, maar ook door niet voor de hand liggende veranderingen. Voor deze Echt wilden we ons eens verdiepen in Katrijn en haar bijzondere ontwikkeling.

Door Silke van Dongen

Een gevoel van thuis
Joyce van Steenbruggen, cliëntbegeleider: “Vanaf het moment dat Katrijn hier binnenstapte, is er een natuurlijk gevoel van thuis. Het zat goed. De mix van onze woning met de begeleiders en medebewoners klopt voor haar. Vanuit dat gevoel, en met een frisse blik als nieuw team, zijn we naar Katrijn en haar patronen gaan kijken. Nieuwe ronde, nieuwe kansen.”

Katrijn praat niet tot nauwelijks, maar toch gaat communiceren tussen haar en de begeleiding erg goed. Marly Hellemons, zorgcoördinator: “Ze zegt soms kleine woordjes, die ga je op een bepaald moment ook herkennen en dus begrijpen. Maar Katrijn communiceert ook door het pakken van je hand. Ze trekt me dan mee naar haar kamer. En ze houdt echt van knuffelen. Dus dat doen we dan ook regelmatig.”

“Toen Katrijn hier kwam wonen zijn we direct gestart met het openlaten van haar slaapkamerdeur. Deze was eerder altijd op slot, omdat Katrijn ‘s nachts wel eens rond ging lopen. We hebben het geprobeerd en het ging direct goed. Ze voelt zich hier veilig. Ze gaat lekker haar eigen gang, loopt van haar kamer naar de woonkamer, naar de gang”, vertelt Marly.

“Met dat veilig voelen bedoelen we dat ze past binnen de groep, beter dan op haar vorige woning. Daar was ze soms wat angstig, meer op zichzelf. Dat heeft helemaal niets te maken met goede of slechte begeleiding en zorg, maar puur met wie zijn je medebewoners, hoe reageer je daarop, hoe voel je je. En die puzzel lijkt hier op de woning perfect te kloppen voor Katrijn”, vult Joyce aan. “Katrijn heeft autistisch vormend gedrag. We halen haar daarom bijvoorbeeld wat eerder van dagbesteding op, zodat ze weer even kan wennen aan de omgeving van de woning. We laten haar even uitrazen, zo noemen we dat, zodat ze weer op haar gemak is als de rest thuiskomt.”

Frankrijk
Echt thuis komt Katrijn ook bij haar moeder, die in Frankrijk woont. “Ieder jaar gaat Katrijn samen met twee vrijwilligers naar haar moeder toe. Heerlijk de zon aanbidden, pilsje in haar hand, Frans kaasje erbij. Ze is een echte levensgenieter. En eens in de paar maanden komt haar moeder hierheen”, vertelt Marly. Joyce vult aan: “Die vrijwilligers zijn twee medewerkers van S&L Zorg. Van vroeger uit hebben zij een band met Katrijn, en zo zijn zij dit blijven doen. Heel bijzonder.”

Katrijn houdt dus van een lekker drankje en hapje. Om eten en drinken voor haar zo prettig mogelijk te maken, wordt ook hier veel aandacht aan besteed. Marly: “We zijn veel bezig geweest met haar eetpatroon. Katrijn was gewend zelf te eten, maar dit lukte niet goed samen met de groep aan tafel, ze at alleen. Later bleek dat dit niet lukte, omdat het zelfstandig eten haar te veel stress gaf. Dit uitte zich in het veel en ongecontroleerd bewegen met haar handen. Toen zijn we ons als team ook af gaan vragen voor wie we dit deden. Willen wij graag dat ze zelf eet, of wil ze dit zelf ook? Is het voor iedereen wel zo vanzelfsprekend dat zelf eten de beste optie is? Het bleek duidelijk niet fijn voor Katrijn zelf. Daarom ondersteunen we haar nu dus weer bij haar voeding, waardoor ze gezellig met de groep aan tafel kan eten.”

“Pilsje in haar hand, Frans kaasje erbij.”

Joyce: “Hiervoor hebben we ondersteuning gehad van de logopediste, Ilse van Kempen. Zij observeert Katrijn regelmatig. Mede daardoor eet Katrijn nu ook met een speciale lepel. Geen koude, metalen lepel, maar eentje van kunststof, en een stuk smaller. Dit is voor Katrijn veel prettiger om in haar mond te stoppen, en daarmee is eten ook fijner. Ook drinkt ze uit een aangepaste beker, zodat ook het drinken makkelijker voor haar gaat. Het lijkt een gewone beker, maar hij is net wat smaller en hoger dan gemiddeld. We kijken samen met Ilse ook verder dan alleen het eten. Zo stopt Katrijn regelmatig haar hand in haar mond. En ook opent en sluit ze haar mond snel. Dit zijn allemaal zaken waar we samen aan werken om alles voor Katrijn zo fijn mogelijk te maken.”

Geplaatst op: 4 augustus 2017

Katrijn Trimbach - Ontwikkeling - Als de puzzel klopt - S&L Zorg

Ilse van Kempen, Logopedist:

“Katrijn verwerkt prikkels in haar mond en de rest van haar lichaam anders dan wij dat doen. Verstoorde zintuiglijke informatieverwerking noemen we dat. Dit uit zich bijvoorbeeld in het proppen van voeding in haar mond, waardoor er een verhoogde kans is op verslikken. Dat is niet veilig en daarom kijk ik met de begeleiding mee hoe we eten en drinken voor haar zo fijn en veilig mogelijk kunnen maken. Katrijn heeft daarnaast een beperkte kauwfunctie. Zo wordt haar brood aangepast, zodat ze het beter kan verwerken. Het proppen is een stevige prikkel en daarmee dempt Katrijn andere prikkels. Als iemand bijvoorbeeld pijn heeft, knijpt die persoon hard in zijn hand, dan overstijgt de ene prikkel de andere. Dat doet Katrijn precies zo, maar dan met het proppen. Katrijn gebruikt een speciale lepel en beker tijdens het eten. Een kunststof lepel ervaart zij bijvoorbeeld als prettiger dan een metalen lepel. Je kiest continu voor het welzijn van Katrijn bij het bedenken van oplossingen. Het moet veilig zijn, maar ook plezierig. En dat is belangrijk, want ze geniet echt van wat ze lekker vindt, en het is fijn dat wij haar extra kunnen laten genieten. De prikkels in haar mond dempt ze ook door haar eigen hand in haar mond te stoppen. De ene cliënt doet dit graag met een speeltje of slab, maar Katrijn kiest hier voor haar eigen hand.

Katrijn heeft weinig begrip van gesproken taal, maar toch lukt communiceren haar goed op haar manier. Ze let heel goed op verwijzers, zo weet ze bijvoorbeeld dat ze naar buiten of dagbesteding gaat als de begeleiding haar schoenen pakt. Ze reageert heel duidelijk op haar naam en neemt de situatie om zich heen altijd goed in zich op. En ze maakt ook gebruik van één-woord-zinnetjes, zoals “bedje” of “naar buiten”. Zo neemt ze initiatief en dat is mooi om te zien. En ze brabbelt ook, daarmee maakt ze contact, maar vermaakt ze ook zichzelf. Zo vertelt ze hele verhalen tegen zichzelf, waar ze zichtbaar van geniet.

Samen met de begeleiding probeer ik Katrijn zo goed mogelijk te ‘lezen’. Wanneer vindt ze het wel fijn om zelfstandig te eten, ze kan dit niet als ze onrustig is of te veel propt. Welke voeding kan ze het beste verwerken? Zo kunnen we veel aflezen van haar mimiek, die is erg helder. Zo zien we goed of ze iets prettig vindt of niet, en kunnen we alles afstemmen op het moment en de situatie.”

Typ hier uw zoekopdracht

X

Send this to a friend