LEEV!: samen voor een gezonder leven

In februari 2025 was het officieel: S&L Zorg ging deelnemen aan het LEEV!-onderzoek. Dit onderzoek bestond uit een speciaal leefstijlprogramma voor mensen met een verstandelijke beperking. Daarbij stond niet alleen de bewoner centraal, maar werden ook zorgverleners en de directe omgeving actief betrokken. Het gezamenlijke doel was de gezondheid en het welzijn van de bewoners verbeteren, bijvoorbeeld door gewicht te verliezen of sterker te worden, maar ook door beter te slapen.

Nu het LEEV!-onderzoek bijna is afgerond, zijn we benieuwd naar de ervaringen en resultaten. Daarom spreken we met diëtiste Pien, bewegingsagoog Anton en deelnemer Jacqueline. Ook onderzoeker Bas Valentin van de Hogeschool van Amsterdam schuift digitaal aan om meer te vertellen over het onderzoek en de uitkomsten. Hij trapt af: “Het LEEV!-onderzoek voerden we uit bij drie zorgorganisaties verspreid over Nederland, waaronder S&L Zorg. S&L Zorg had in een vakblad over het project gelezen en wilde al langer meer aandacht besteden aan een gezonde leefstijl. Daarom namen ze contact met ons op. Na een kennismakingsgesprek besloten ze deel te nemen aan het onderzoek. Vanaf begin af aan verliep de samenwerking heel vlot.”

Het samen doen

Meer aandacht voor voeding en beweging is binnen S&L Zorg overigens niet nieuw. “We zijn hier al langer mee bezig en hebben eerder ook andere projecten uitgevoerd. Wat LEEV! bijzonder maakte, was de integrale aanpak. De focus lag niet alleen op de bewoner, maar op de hele omgeving. Niet alleen wij als bewegingsagogen en de diëtist waren betrokken, maar ook de begeleiders op de woning. Het belangrijkste verschil was dat we dit echt samen deden en niet allemaal vanuit ons eigen eilandje werkten. Het was een tool die ons gebonden heeft en dat nog steeds doet”, vertelt Anton.

Volgens Bas is juist die samenwerking een belangrijke voorwaarde om bij deze doelgroep een gezonde leefstijl te bereiken. “Natuurlijk is intrinsieke motivatie belangrijk, maar veel bewoners zijn afhankelijk van hun omgeving of hebben ondersteuning nodig. Ze moeten geholpen worden bij het vinden van die motivatie, maar vooral ook bij het volhouden en toepassen van gezonde gewoontes. Dat lukt het beste wanneer verschillende disciplines goed samenwerken en met elkaar in gesprek blijven”, zo legt hij uit.

Aan de slag bij drie woningen

Het LEEV!-onderzoek vond plaats op drie woonlocaties binnen S&L Zorg: Potgieterlaan, Triasdijk en Lambertijnenhof 230-232. “Op deze locaties merkten we dat er veel behoefte was aan ondersteuning op het gebied van voeding en beweging. Sommige bewoners wilden zelf graag aan de slag, zoals Jacqueline en haar huisgenoten, terwijl anderen juist hulp nodig hadden om die eerste stap te zetten”, vertelt Pien. “Natuurlijk bepaalden bewoners zelf of ze wilden deelnemen; er werd niets opgelegd.”

“Sommige bewoners wilden zelf graag aan de slag, terwijl anderen juist hulp nodig hadden om die eerste stap te zetten.”

Verschillende interventies

Om het project succesvol uit te voeren, bood LEEV! een pakket aan activiteiten en interventies aan. Daarnaast was er ruimte om eigen onderdelen toe te voegen. “Zo hebben we bijvoorbeeld, onder begeleiding van onze medewerker ethiek, een moreel beraad georganiseerd voor begeleiders op de woningen. Een project als dit vraagt namelijk ook iets van hen. Het is belangrijk om stil te staan bij wat deze veranderingen betekenen voor hun dagelijks werk en wat het met hen doet”, legt Pien uit.

Anton vertelt verder over de interventies vanuit LEEV!: “We organiseerden bijvoorbeeld vaste wandelmomenten en andere beweegactiviteiten, naast het wekelijkse zwem- en sportmoment dat we vanuit de afdeling Sport al aanbieden. Bij Jacqueline op de woning gingen we iedere dinsdag- en donderdagavond aan de slag met een bootcamp, omdat zij en haar huisgenoten graag sterker wilden worden.” “Ja, en nu kan ik heel lang planken en goed opdrukken!”, reageert Jacqueline enthousiast. “Jacqueline is inderdaad veel sterker geworden. Ze kan zoveel meer dan een jaar geleden”, vertelt Anton trots. Bas vult aan: “En dat is ook meetbaar. Van alle deelnemende bewoners hebben we tijdens de metingen meer dan 500 variabelen verzameld. Denk bijvoorbeeld aan gewicht, omtrek, gedrag, voedingsinname, vetpercentage, spiermassa en kracht. Daarin zien we duidelijke veranderingen terug.”

Meer dan bewegen

Naast bewegen was er binnen LEEV! ook aandacht voor voeding en andere gezondheidsaspecten. “Soraya (psychodiagnostisch medewerker bij S&L Zorg, red.) kwam bijvoorbeeld vertellen over hoe belangrijk goed slapen is en gaf tips om beter te kunnen slapen”, vertelt Jacqueline. “Dat klopt”, vult Pien aan. “En ik kwam langs om tips te geven over voeding. Omdat er op de woning van Jacqueline veel aandacht was voor sterker worden, gaf ik daar de training ‘Goed eten voor sterke spieren’. Samen bekeken we hoeveel eiwitten bewoners dagelijks nodig hebben. Met behulp van legoblokjes maakte ik dit inzichtelijk: in kwark zitten bijvoorbeeld twee legoblokjes aan eiwit, terwijl vla er maar één bevat.”

Verder uitrollen

Hoewel het onderzoek bijna is afgerond, zijn Anton, Pien en Jacqueline zeker niet van plan om te stoppen. “Ik vond het hartstikke leuk om mee te doen en ik blijf lekker bewegen en gezond eten”, vertelt Jacqueline. Anton vult aan: “We hebben er ook alles aan gedaan om ervoor te zorgen dat deze gezonde gewoontes blijven. De vaste beweegmomenten en gezondere keuzes zijn inmiddels onderdeel van de dagelijkse routine op de woningen die meededen aan het onderzoek. Het gaat bijna vanzelf, en dat is heel mooi om te zien.” Ook Pien kijkt vooruit: “We willen deze aanpak natuurlijk graag verder uitrollen naar andere woningen. Misschien in een minder intensieve vorm, maar wel met dezelfde insteek. Het belangrijkste is dat we op een duurzame manier blijven werken aan een gezonde leefstijl voor bewoners die dat willen. De resultaten bij de deelnemende woningen laten zien dat dit echt verschil kan maken.” Anton vult aan: “En eigenlijk was jij ook een grote succesfactor hoor, Pien! Je kwam hier werken toen we al met LEEV! om tafel zaten. Hoe jij in korte tijd de hele organisatie hebt leren kennen en zo’n groot project neer hebt weten zetten is echt heel goed. Je hebt daarmee echt impact gemaakt. Dus dat uitrollen komt zeker goed.”

Ook leuk om te lezen!